Κάθε άνοιξη ακούμε την ίδια ερώτηση με δέκα διαφορετικούς τρόπους: «Ο γιος μου σπουδάζει, τον γράφω ακόμα;», «Η κόρη μου δούλεψε το καλοκαίρι, χάνω τη μείωση;», «Η μητέρα μου μένει μαζί μας, τη βάζω κάπου;».
Μοιάζουν μικρές λεπτομέρειες. Δεν είναι. Τα εξαρτώμενα μέλη στη φορολογική δήλωση αλλάζουν τον φόρο που πληρώνεις. Και, ακόμα πιο σημαντικό, αλλάζουν το αν θα πάρεις επίδομα παιδιού, επίδομα θέρμανσης ή επίδομα στέγασης. Ένα παιδί που λείπει από τη δήλωση μπορεί να σου κόψει ένα επίδομα που δικαιούσαι. Ένα παιδί που γράφτηκε ενώ δεν έπρεπε μπορεί να φέρει επιστροφή χρημάτων αργότερα.
Εδώ θα δεις, απλά και με παραδείγματα, ποιον γράφεις ως εξαρτώμενο, ποιο είναι το όριο εισοδήματος, τι κάνεις με τον φιλοξενούμενο, και πού γίνονται τα πιο συχνά λάθη.
Τι σημαίνει «εξαρτώμενο μέλος» με απλά λόγια
Εξαρτώμενο μέλος είναι ένα άτομο που ζει μαζί σου και το συντηρείς εσύ, επειδή δεν έχει δικό του αξιόλογο εισόδημα. Ο νόμος (άρθρο 11 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, ΚΦΕ) λέει ακριβώς ποιοι μπορούν να είναι εξαρτώμενα μέλη:
- Ο σύζυγος ή η σύζυγος που δεν έχει δικό του φορολογητέο εισόδημα, όταν κάνετε κοινή δήλωση.
- Τα παιδιά κάτω από 18, άγαμα.
- Τα παιδιά μέχρι 25, άγαμα, όταν σπουδάζουν ή κάνουν επαγγελματική κατάρτιση, όταν είναι γραμμένα άνεργα στη ΔΥΠΑ (τον παλιό ΟΑΕΔ), ή όταν υπηρετούν στον στρατό.
- Παιδιά και αδέρφια με αναπηρία 67% και πάνω, άγαμα, διαζευγμένα ή χήρα.
- Οι γονείς και οι παππούδες (οι «ανιόντες», όπως τους λέει ο νόμος).
- Ορφανά ανήλικα που είναι συγγενείς σου μέχρι τρίτου βαθμού.
Για τη δήλωση του 2026 (εισοδήματα 2025), το Ε1 το εφαρμόζει με βάση το έτος γέννησης. Ως ανήλικα μετράνε τα παιδιά που γεννήθηκαν από το 2007 έως το 2025. Ως φοιτητές μετράνε όσοι γεννήθηκαν από 1/1/2000 και μετά.
Το όριο των 3.000€: εδώ σκοντάφτουν οι περισσότεροι
Για να μετρήσει κάποιος ως εξαρτώμενο μέλος δεν φτάνει να είναι παιδί ή γονιός σου. Πρέπει να ισχύουν δύο ακόμα πράγματα:
- Να μένει μαζί σου.
- Το δικό του φορολογητέο εισόδημα να μην ξεπερνά τα 3.000€ τον χρόνο. Για άτομα με αναπηρία το όριο είναι 6.000€.
Κάποια ποσά δεν μετράνε στο όριο: η διατροφή, τα επιδόματα εκτός ιδρύματος και τα προνοιακά επιδόματα αναπηρίας.
Παράδειγμα: η φοιτήτρια που δούλεψε το καλοκαίρι
Ας πούμε ότι η κόρη σου είναι 21, σπουδάζει, και δούλεψε δύο μήνες σε καφετέρια. Πήρε συνολικά 2.400€. Είναι κάτω από τα 3.000€, άρα συνεχίζει να είναι εξαρτώμενο μέλος σου. Θα κάνει όμως και δική της δήλωση για τον μισθό της.
Αν είχε δουλέψει όλο το καλοκαίρι και είχε πάρει 3.800€, θα περνούσε το όριο. Τότε δεν μπορείς να τη γράψεις ως εξαρτώμενη. Αν τη γράψεις, η δήλωση είναι λάθος, ακόμα κι αν το σύστημα σε αφήσει να την υποβάλεις.
Το πρακτικό συμπέρασμα: πριν κάνεις τη δήλωσή σου, ρώτα τα παιδιά πόσα έβγαλαν. Όχι στο περίπου. Ζήτα τη βεβαίωση αποδοχών.
Πόσα χρήματα κερδίζεις από κάθε παιδί
Τα παιδιά δεν είναι μόνο «κουτάκια» στη δήλωση. Αλλάζουν τη μείωση φόρου που έχει κάθε μισθωτός και συνταξιούχος (άρθρο 16 ΚΦΕ). Τα ποσά, όπως ισχύουν από το φορολογικό έτος 2024:
| Παιδιά που δηλώνεις | Μείωση φόρου |
|---|---|
| Κανένα | 777€ |
| 1 | 900€ |
| 2 | 1.120€ |
| 3 | 1.340€ |
| 4 | 1.580€ |
| 5 | 1.780€ |
| Για κάθε επιπλέον παιδί | +220€ |
Η μείωση αυτή αφορά τον φόρο από μισθούς και συντάξεις. Όταν αυτό το εισόδημα περνά τα 12.000€, η μείωση πέφτει κατά 20€ για κάθε 1.000€ παραπάνω. Η εξαίρεση είναι οι οικογένειες με πέντε παιδιά και πάνω, όπου η μείωση δεν πέφτει.
Πρόσεξε ένα σημείο: η μείωση κλιμακώνεται με βάση τα παιδιά. Οι γονείς που ζουν μαζί σου γράφονται ως εξαρτώμενα μέλη, αλλά ο νόμος δεν τους μετράει στον πίνακα της μείωσης φόρου.
Από τα εισοδήματα του 2026 (δηλαδή στη δήλωση του 2027), η φορολογική κλίμακα αλλάζει και ο συντελεστής πέφτει ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών. Τα παιδιά θα μετράνε ακόμα περισσότερο. Τα έχουμε εξηγήσει με παραδείγματα στο άρθρο για τη νέα φορολογική κλίμακα.
Γιατί ένα λάθος εδώ σού κοστίζει επιδόματα
Η φορολογική δήλωση δεν μένει μόνο στην εφορία. Από εκεί αντλούν στοιχεία σχεδόν όλα τα επιδόματα:
- Το επίδομα παιδιού Α21 κοιτάει πόσα παιδιά είναι εξαρτώμενα και ποιο είναι το οικογενειακό εισόδημα. Δες τα κριτήρια στο άρθρο για το Α21 2026.
- Το επίδομα θέρμανσης ανεβάζει το όριο εισοδήματος κατά 5.000€ για κάθε παιδί στις έγγαμες οικογένειες. Περισσότερα στο άρθρο για το επίδομα θέρμανσης.
- Το επίδομα στέγασης υπολογίζει το νοικοκυριό σου με βάση όσους δηλώνεις. Δες το επίδομα στέγασης.
Αν ξεχάσεις ένα παιδί, το επίδομα μπορεί να βγει μικρότερο ή να μη βγει καθόλου. Αν γράψεις ένα παιδί που δεν έπρεπε, μπορεί να πάρεις επίδομα που δεν δικαιούσαι και μετά να σου ζητηθεί πίσω. Το έχουμε δει στο άρθρο για τα αχρεωστήτως καταβληθέντα του Α21.
Ο φιλοξενούμενος: δεν είναι το ίδιο με το εξαρτώμενο μέλος
Εδώ γίνεται η μεγαλύτερη σύγχυση. Εξαρτώμενο μέλος είναι κάποιος που συντηρείς φορολογικά. Φιλοξενούμενος είναι κάποιος που απλώς μένει στο σπίτι σου χωρίς να πληρώνει ενοίκιο και κάνει τη δική του φορολογική δήλωση.
Παράδειγμα: ο γιος σου είναι 27, δουλεύει, και μένει ακόμα μαζί σας. Δεν είναι εξαρτώμενο μέλος (πέρασε τα 25 και έχει εισόδημα). Είναι όμως φιλοξενούμενος.
Πώς δηλώνεται η φιλοξενία στο Ε1
Στη δήλωση του 2026 η φιλοξενία δηλώνεται και από τις δύο πλευρές:
- Αυτός που φιλοξενεί συμπληρώνει τους κωδικούς 007-008. Γράφει τον ΑΦΜ του φιλοξενούμενου, πόσους μήνες τον φιλοξένησε και τα τετραγωνικά.
- Ο φιλοξενούμενος συμπληρώνει τον κωδικό 801. Γράφει τον ΑΦΜ του οικοδεσπότη, τα τετραγωνικά, τον αριθμό παροχής ρεύματος και τους μήνες.
Όσους έχεις ήδη γράψει ως εξαρτώμενα μέλη στον Πίνακα 8 δεν τους γράφεις και ως φιλοξενούμενους.
Γιατί έχει σημασία; Οι κωδικοί 007-008 χρησιμοποιούνται σε διασταυρώσεις, για παράδειγμα για το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα και το επίδομα στέγασης. Αν τα δύο μέρη γράψουν διαφορετικά πράγματα, μπορεί να μπλοκάρει μια αίτηση ή να ζητηθούν εξηγήσεις.
Τρεις περιπτώσεις που μας ρωτάνε συνέχεια
Χωρισμένοι γονείς: ποιος γράφει τα παιδιά;
Και οι δύο γονείς μπορούν να δηλώσουν τα παιδιά ως εξαρτώμενα, και ο καθένας παίρνει τη μείωση φόρου για τα παιδιά. Αν το παιδί έχει δικό του εισόδημα και οι γονείς κάνουν χωριστές δηλώσεις, το εισόδημα του ανήλικου πηγαίνει στον γονιό με το μεγαλύτερο εισόδημα, ή σε εκείνον που έχει την επιμέλεια, ανάλογα με την περίπτωση. Αν είστε παντρεμένοι αλλά σκέφτεστε χωριστές δηλώσεις, δες το άρθρο για τη χωριστή φορολογική δήλωση.
Ανήλικο παιδί με δικό του εισόδημα
Αν ο ανήλικος δουλεύει ή παίρνει σύνταξη λόγω θανάτου γονιού, κάνει δική του δήλωση για αυτά. Τα υπόλοιπα εισοδήματά του, για παράδειγμα ένα ενοίκιο από σπίτι που κληρονόμησε, δηλώνονται στη δήλωση του γονιού.
Παιδί 24 χρονών που τελείωσε τη σχολή
Αν πήρε πτυχίο μέσα στη χρονιά και δεν έγραψε άνεργο στη ΔΥΠΑ, μπορεί να μη χωράει πια σε καμία κατηγορία για τα παιδιά 18-25. Αν είναι γραμμένο άνεργο, συνεχίζει να μετράει μέχρι τα 25, εφόσον πληροί και το όριο εισοδήματος. Μια απλή εγγραφή στη ΔΥΠΑ λοιπόν μπορεί να κρατήσει το παιδί στη δήλωσή σου.
Τα 5 πιο συχνά λάθη με τα εξαρτώμενα μέλη
- Γράφεις φοιτητή που πέρασε τα 3.000€ εισόδημα.
- Ξεχνάς να βγάλεις παιδί που παντρεύτηκε μέσα στη χρονιά.
- Γράφεις ενήλικο παιδί που δεν σπουδάζει, δεν είναι άνεργο στη ΔΥΠΑ και δεν είναι στρατιώτης.
- Βάζεις τον ίδιο άνθρωπο και ως εξαρτώμενο και ως φιλοξενούμενο.
- Αφήνεις την προσυμπληρωμένη δήλωση να «κλειδώσει» μόνη της χωρίς να ελέγξεις τα μέλη. Η προσυμπληρωμένη παίρνει τα στοιχεία της περσινής χρονιάς. Δεν ξέρει ότι το παιδί σου τελείωσε τη σχολή.
Αν κάτι από αυτά σου συνέβη ήδη, δεν είναι το τέλος του κόσμου. Διορθώνεται με τροποποιητική δήλωση. Όσο πιο νωρίς, τόσο πιο απλά.
Συχνές ερωτήσεις
Μέχρι ποια ηλικία είναι εξαρτώμενο μέλος ένα παιδί;
Μέχρι τα 18 χωρίς άλλη προϋπόθεση. Μέχρι τα 25 αν σπουδάζει, κάνει κατάρτιση, είναι γραμμένο άνεργο στη ΔΥΠΑ ή υπηρετεί στον στρατό. Χωρίς όριο ηλικίας αν έχει αναπηρία 67% και πάνω. Σε όλες τις περιπτώσεις πρέπει να είναι άγαμο, να μένει μαζί σου και να μην ξεπερνά το όριο εισοδήματος.
Ποιο είναι το όριο εισοδήματος για εξαρτώμενο μέλος;
3.000€ φορολογητέο εισόδημα τον χρόνο, και 6.000€ για άτομα με αναπηρία. Η διατροφή και τα προνοιακά επιδόματα αναπηρίας δεν μετράνε.
Μπορώ να γράψω τη μητέρα μου ως εξαρτώμενο μέλος;
Ναι, οι γονείς μπορούν να είναι εξαρτώμενα μέλη, αν μένουν μαζί σου και δεν ξεπερνούν το όριο εισοδήματος. Η μείωση φόρου όμως κλιμακώνεται μόνο με βάση τα παιδιά. Αν η μητέρα σου έχει σύνταξη πάνω από το όριο, τη δηλώνεις ως φιλοξενούμενη.
Ο φιλοξενούμενος πρέπει να κάνει δική του δήλωση;
Ναι. Ο φιλοξενούμενος κάνει τη δική του δήλωση και συμπληρώνει τον κωδικό 801 με τα στοιχεία του σπιτιού που τον φιλοξενεί. Ο οικοδεσπότης συμπληρώνει τους κωδικούς 007-008.
Έγραψα λάθος τα εξαρτώμενα μέλη. Τι κάνω;
Κάνεις τροποποιητική δήλωση. Μέσα στην προθεσμία δεν υπάρχει πρόστιμο. Αν άλλαξε ο αριθμός των παιδιών, έλεγξε και τα επιδόματα που πήρες ή που θα αιτηθείς.
Θες να το ελέγξουμε μαζί;
Τα εξαρτώμενα μέλη είναι από τα σημεία που δεν φαίνονται στην αρχή αλλά φαίνονται αργότερα: στο ποσό του Α21, στη λίστα του επιδόματος θέρμανσης, σε μια διασταύρωση που φτάνει έναν χρόνο μετά.
Στείλε μας τη σύνθεση της οικογένειας και τις βεβαιώσεις αποδοχών των παιδιών. Ελέγχουμε ποιον γράφουμε ως εξαρτώμενο και ποιον ως φιλοξενούμενο, και κάνουμε σωστά τη φορολογική δήλωση Ε1 στα 30€. Αν δικαιούσαι επίδομα παιδιού, κάνουμε και την αίτηση Α21 στα 20€, με τα ίδια στοιχεία, χωρίς αντιφάσεις.
